close
Linux Dosya Sistemleri

File System

Dosyalarımız kısacası bütün verilerimiz fiziksel diskler üzerinde tutulur. Bu diskler üzerinde tutulan veriler üzerinden kopyalama, yönetme, oluşturma veya düzenleme yapmamızı sağlayan şey File System’dir. Diğer bir tanıma göre dosya sistemi, bir dosyanın bir disk üzerinde nasıl saklandığı ve bir bilgisayarın dosyaları yönetebilmek için erişimi nasıl sağladığını kontrol eden bir sistemdir.

  Extendend File System (extfs); 1992 yılında Linux için Minix File System’deki(MFS) yetersizliklerden dolayı ilk geliştirilmiş dosya sistemidir. MFS’de dosya isimleri en fazla 14 karakter, maksimum dosya boyutu da 64MB olabiliyordu. Sonrasında extfs2,3,4 diye geliştirmeleri devam etmiştir. Günümüzde kullanılmıyor diyebiliriz.

  • Second Extended (extfs2); extfs’in performans eksiklikleri ve geliştirilmesi gerekliliği sebebiyle 1993 yılında yeni bir tasarım anlayışıyla Virtual File System(VFS) mantığı getirilerek dosya sistemi işlemleri sistem çekirdeğinden çıkartılmış araya VFS’le çekirdekle diğer dosya sistemleri arasına bir ara yüz eklenmiştir.VFS sayesinde sistem çekirdeği sadece dosya işlemleri için VFS’le muhatap oluyor ama VFS’in önüne kim gelirse gelsin aynı şekilde isteyeceği için VFS bu istekleri anlamakta zorluk çekmiyor. Extfs2 dosya sistemi journaled(günlüklü) dosya sistemi değildir. Bu yüzden USB flash tipi veya solid state disks (SSD) gibi depolama alanlarında yüksek hız ve performans sağlar.extfs2 dosya sisteminde bir dosyanın maksimum boyutu 2GB ,dosya ismi de 255 karakter olabilir.
  • Third Extended(extfs3);2001 yılında 2.4.15 Linux kerneline dahil olan extfs3 dosya sisteminin extfs2’den farkı journaling meselesi, online FS büyütebilme ve büyük dizinler için HTree indeksleme mekanizması getirmesidir. Journaling ne derseniz ; Sistemimizde disk üstünde bir işlem yapılacağı zaman, diskin kendi üstünde bir değişikliğe gitmeden önce bütün istekleri bit bit, byte byte bir yere yazdığını ve sırasıyla uyguladığını düşünebilirsiniz. Herhangi bir felaket anında(elektrik kesilmesi gibi) disk üstündeki verilerinizin tutarsız kalmaması için alınmış bir önlemdir ve data kurtarma konusunda yine sistem içinde bulunan araçlarıyla(fsck,..) hayatınızı kolaylaştırır. Extfs2 dosya sistemlerinizi rahatlıkla extfs3 tipine dönüştürebilirsiniz.
  • Fourth Extended(extfs4); 2006 yılında Theodore Ts’o tarafından geliştirilen,2008’de daha kararlı yapıya kavuşan extfs4 Redhat Enterprise Linux Server ve Centos Ailesinin 6.x sürümlerinde de gelmeye başladı. Theodore bu geliştirmeden sonra 2010 yılında Google’a geçti ve Google kendi sunucularında ayrıca Android İşletim sistemlerinde extfs4’ü dosya sistemi olarak kullanmayı piyasada var olan rakip dosya sistemlerinden daha iyi test sonuçları verdiği için tercih etti.extfs3’te journallemede olmayan bit checksum meselesi extfs4’de işler hale getirildi.Geliştirmeleri devam ettiği için Windows ve Mac OS’la uyumluluk çalışmaları devam etmektedir.

Linux dosya kuralları

Dosya adlandırma kullanılan dosya sistemine göre değişmekle birlikte dosya adı en fazla 255 karakter uzunluğunda alt çizgi, rakam, nokta ve virgül kullanılarak oluşturulmalıdır.

Dosya adı içindeki noktanın (.) özel anlamı yoktur.

Ancak nokta ile başlayan dosyalar gizli ve özel dosyalar olarak tanımlanır.

Dosya adları büyük küçük harfe duyarlıdır yani merhaba.dunya ile Merhaba.Dunya dosyaları farklı dosyalardır.

Dosyanın çalıştırılabilir olup olmadığı dosya adı (program.exe) ile belirlenmez dosya izinleri ile belirlenir.

Kaelnoxa

The author Kaelnoxa

Leave a Response